محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
48
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
از أهل حمص ، شايستهتر از مردم فسا ونابلس ورى پس از بغداد ، خوشزبانتر از مردم بغداد نيست . بدزبانتر از مردم صيدا وهرات [ در عربى ] وفصيحتر از زبان مردم خراسان نيست . در عجمي زيباتر از زبان بلخ وچاچ نيست ، بدقلقتر از مردم بطايح ، دل بازتر از مردم هيطل ، نيكوكارتر از مردم غرج شار نيست . اگر كسى بپرسد كه : كدام شهرها بهترند ؟ بايد ديد ، اگر پرسنده كسى است كه نيكى دو جهان را مىخواهد [ با ارزانى وخوشى آب وهوا وميوههاى گوناگون مانند خرما ، گوز ، انگور ، موز با آب خنك وگشايش زندگانى ] گويند * : برو به بيت المقدس وهر گاه مخلص وبي طمع باشد ، گويند : مكة « 1 » وهر گاه كسى باشد كه خواهان ثروت ، نعمت ، ارزانى وميوه است ، گويند : آنجا رو كه به تو بدهد ! [ وهر گاه خواهان گردآورى مال دنيا باشد گويند : مصر وعدن يا عمان واگر ميوه وآب مىجويد ، گويند : هر شهر كه پايان نامش آن باشد ] يا پنج ايالت دمشق [ تا هرت ، خ ، ل ] بصره ، رى ، بخارا ، بلخ يا پنج شهر : قيساريه يا عيناثا خجنده ، دينور ، نوقان [ بانياس . خ . ل ] يا پنج بخش : سغد چغانيان نهاوند ، جزيرهء ابن عمر ، شاپور . هر كدام را خواهى برگزين ! اينهايند نزهتگاههاى اسلام . اندلس را نيز گويند كه بهشت است . معروفست [ وخردمندان گويند ] كه بهشت دنيا چهار جا است : غوطهء دمشق رود ابلّه ، باغ [ زمين ]
--> ( 1 ) در حاشيهء نسخهاى كه چاپ ليدن با آن تصحيح شده چنين آمده است كه : اين سخن با آنچه در صفحهء پيشين گذشت كه : « آزمندتر از مردم مكة نباشد ، تناقض دارد ، وشايد كه آن دروغ باشد ، مگر آنكه حكم بر اشخاص وزمانهاى گوناگون باشد .